شنبه نهم مهر 1384
کسوف حلقوی 11 مهر
خورشيد گرفتگي حلقوي دو شنبه 11 مهر ماه 1384 در شرق و شمال آفريقا - اسپانيا و پرتغال ديده خواهد شد. در تمام ايران اين خورشيد گرفتگي را ميتوان به صورت جزيي ديد.
.
|
خورشید با قطری در حدود 109 برابر قطر زمین و در فاصله 150 میلیون کیلومتری زمین واقع شده است. ماه فقط یک چهارم اندازه زمین را دارد. ولی 400 بار نزدیکتر از خورشید به زمین است. البته بدیهی است که اجسام را از فاصلههای دورتر کوچکتر میبینیم. اختلاف فاصلههای ماه و خورشید نیز سبب میشود تا اندازههایشان با هم برابری کنند. از این رو
خورشید گرفتگی از دیدگاه علمیاندازه ظاهری خورشید و ماه از زمین با هم برابر است. علت این امر آن است که فاصله این دو جسم از کره ما متفاوت است. در نتیجه در زمانهایی که ماه مسقیما از جلوی خورشید عبور میکند قرص خورشید در پس آن پنهان میشود. شرط لازم و کافی برای وقوع پیوستن کسوف آن است که زمین ، خورشید و ماه در یک خط یا تقریبا یک خط راست قرار بگیرند، به طوری که سایه ماه بر بخشی از زمین بیافتد کل این سایه از دو قسمت نیم سایه که در قسمت بیرونی است نیمه درونی که تاریک و سیاه است تشکیل شده است. (شایان ذکر است ساعتهای درج در جدول بر حسب ساعت گرینیچ است وبه منظور تطابق زمانی باید ۵/۳ به آن ها اضافه کنید)
در محدوده نیم سایه ماه تنها قسمتی از خورشید را پوشانده است که به آن خورشید گرفتگی جزیی میگویند. در خلال گرفت بر اثر حرکت ماه و چرخش زمین سایه ماه ، زمین را از غرب به شرق طی میکند به این سیر حرکتی سیر گرفتگی کلی میگویند. هر کسی که در این مسیر باشد خورشید را در حالت گرفت کلی خواهد دید این مسیر در بیشترین حالت به 320 کیلومتر میرسد و حدود نیم در صد سطح زمین را میپوشاند. معمولا هر 1.5 سال خورشد گرفتگی کلی روی میدهد اما ما در طول عمرمان شاید یک بار شانس تماشا این پدیده را داشته باشیم.، آن دو در آسمان تقریبا به یک اندازه دیده میشوند. چرا هرگاه ماه از میان زمین و خورشید میگذرد این پدیده اتفاق نمیافتد؟ دلیل این امر اینست که مدار ماه و زمین با هم زاویه دارد و در بسیاری از حالات ماه از بالا یا پایین قرص خورشید میگذرد. مدار زمین و ماه در دو نقطه به هم بر خورد میکنند که به این دو نقطه گرههای مداری میگویند و ماه هر گاه در این گره با زمین و خورشید در یک خط قرار بگیرد خورشید گرفتگی صورت میگیرد. انواع کسوفکسوف کامل کسوف جزئی کسوف حلقوي فاصله خورشید تا زمین و نیز فاصله تا ماه ثابت نیست. این فاصلهها اندکی تغییر میکنند. هنگامی که زمین از حالت عادی خورشید نزدیکتر و از ماه دورتر است. اندازه ظاهری ماه کوچکتر از اندازه ظاهری خورشید میشود. اگر در این مواقع گرفتگی رخ دهد، ماه نمیتواند قرص خورشید را به طور کامل بپوشاند. در نتیجه حلقه درخشانی از نور خورشید دور تا دور ماه را فرا میگیرد. این حالت را گرفت حلقوي مینامند. در گرفت حلقوي ، آسمان همچنان روشن است و تاج خورشیدی نیز دیده نمیشود. به این دلیل ، ارزش علمی گرفت حلقهای کم است. اهمیت علمی کسوفارزش علمی خورشید گرفتگی به بررسیهایی است که هنگام گرفتگی کلی میتوان انجام داد که در مواقع دیگر عملا غیر ممکن است. وقتی ماه قرص خورشید را میپوشاند لایههای خارجی جو خورشید را میتوان رصد کرد. با پدیدار شدن ستارهها میتوان انحنای فضا - زمان را اندازه گیری کرد با محاسبه زمان تماس اول ماه با خورشید میتوان به جزئیاتی در حرکت مداری ماه و زمین پیبرد. میتوان ستارگان دنبالهداری را که در حضیض هستند را بررسی کرد. و ... در قرن اخیر مهمترین سنجش های خورشید گرفتگی اندازه گیری مکان ستارههای قابل روئیت در اطراف خورشید و تایید تجربی نسبیت عام انیشتین است. نسبیت عام پایه کهکشان شناسی نوین است. برگرفته از www.roshd.ir انجمن فیزیک دانشگاه به دلایلی که شاید بعدا به دانشجویان گرامی اعلام شود برنامه ی عمومی در دانشگاه ندارد اما از ساعت ۱۲ به بعد می توانید با مراجعه به سایت دانشگاه و ورود به تصاویر انلاین کسوف جزئی را مشاهده کنید و لذت ببرید. لازم به توضیح است از نگاه مستقیم به خورشید در هنگام کسوف جدا خودداری نمایید تنها با فیلترهای استاندارد نظیر مایلر می توان خورشید گرفتگی را مستقیما رصد کرد. |
كسوف در ايران
جدول ميزان گرفتگي در شهر هاي مختلف ايران ( نقل از سايت مجله نجوم www.nojum.ir )
نكات مهم در زمان خورشيد گرفتگي :
-
استفاده از عينك يا صافي هاي مجاز براي مشاهده خورشيد گرفتگي لازم است.
-
با دوربين هاي دوچشمي - تلسكوپ و ... بدون صافي نور ( فيلتر) به خورشيد نگاه نكنيد.
-
از تكنين اتاق تاريك و روشهاي غير مستقيم ميتوان براي تماشاي آن استفاده كرد.
-
و يا از طريق اينترنت و سايت ها تصاوير همزمان گرفت را مشاهده كنيد.
منبع خبر : Parssky.com
نویسنده : محمد رحيمي
آدرس : وب
شماره خبر : 10881
